Czym jest rak skóry?
Nowotwory złośliwe skóry dzielą się na dwie główne podgrupy:
- Czerniak jest rzadko występującym nowotworem złośliwym. Wykryty wcześnie w większości przypadków jest w pełni uleczalny. Jednak ze względu na to, że częściej niż inne nowotwory skóry daje zmiany o charakterze przerzutów odległych, jest najbardziej groźny ze wszystkich nowotworów skóry. Dobra wiadomość jest taka, że w ostatnich latach metody leczenia systemowego zaawansowanego czerniaka bardzo się rozwinęły – to bardzo dobrze wpływa na rokowanie.
- Niebarwnikowe nowotwory skóry tj. m.in.:
- Rak podstawnokomórkowy,
- Rak kolczystokomórkowy,
- Rak skóry z komórek Merkla.
Najczęstszym rakiem skóry jest rak podstawnokomórkowy (BCC), stanowiący aż 80% wszystkich raków skóry!
Na drugim miejscu plasuje się rak kolczystokomórkowy zwany także płaskonabłonkowym (SCC) — 15–20% zachorowań. Nowotwory te zwykle rosną powoli i rzadko dają przerzuty odległe.
Rak skóry, w odróżnieniu do czerniaka, ma z reguły wygląd niegojącej się zmiany na skórze, która może być czerwona, owrzodziała, pokryta strupem. Może nawracać i poszerzać się. Może to być także perłowy guzek. Co ważne, jest to z reguły zmiana, która wzrasta!
Pamiętaj, jeżeli zauważysz na skórze zmianę, która się powiększa, zwłaszcza jeśli krwawi, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
Czy każda zmiana to rak?
Musisz także wiedzieć, że nie każda zmiana skórna to od razu rak. Uszkodzenia słoneczne mogą powodować także inne zmiany na skórze. U niektórych osób, zwłaszcza tych o jasnej karnacji, mogą pojawić się łuszczące się, szorstkie plamy zwane rogowaceniem słonecznym. Rogowacenie słoneczne często występuje na twarzy, uszach, ramionach lub skórze głowy. Nie jest groźne, ale czasami może się ono przekształcić w raka skóry.
Pamiętaj, najważniejszym elementem pozwalającym na wczesne rozpoznanie raka skóry jest badanie skóry. Aby zwiększyć szanse na wykrycie raka na bardzo wczesnym etapie zaawansowania, badanie skóry powinno przeprowadzać się raz w roku.
Pierwszym badaniem pozwalającym na wczesne rozpoznanie raka skóry jest dermoskopia.
Wykonuje się ją przy pomocy urządzenia optycznego (dermatoskopu), który umożliwia oglądanie skóry pod dużym powiększeniem. Umożliwia ono odróżnienie zmian łagodnych od podejrzanych w kierunku nowotworowym.
Badanie można powtarzać wielokrotnie, wykonywać w każdym wieku, także u kobiet w ciąży. Jeśli na Twojej skórze występuje wiele znamion, zaleca się tzw mapowanie ciała za pomocą profesjonalnych kamer medycznych w celu porównywania wszystkich zmian w czasie w aspekcie ich morfologii klinicznej i lokalizacji. Zmiany można również monitorować dermoskopowo z zapisaniem ich wzorca.
Dermoskopia określa sposób dalszego postępowania.
Na co zwrócić uwagę podczas kontroli skóry?
Podczas badania należy ocenić całe ciało, w tym:
- skórę głowy,
- stopy i przestrzenie między palcami,
- okolice intymne.
Szczególnie ważne są zmiany, które:
- rosną,
- krwawią,
- zmieniają kolor lub kształt.
Pamiętaj, że zasadą prawidłowego badania jest ocena skóry całego ciała w dobrym oświetleniu, z uwzględnieniem okolic trudno dostępnych. Zwróć uwagę lekarzowi badającemu na wszystkie zmiany skóry, które Cię niepokoją – takie, które powiększają się, krwawią, czy w ostatnim czasie zmieniły swój wygląd. W obrębie głowy i szyi zlokalizowanych jest 80% raków skóry, pozostałe 20% występuje na kończynach i tułowiu.
Ryzyko zachorowania na raka podstawnokomórkowego i raka płaskonabłonkowego zwiększają:
- narażenie na działanie naturalnego lub sztucznego promieniowania ultrafioletowego (np. z solarium),
- jasna karnacja, rude lub blond włosy, niebieskie oczy, wysoka skłonność do oparzeń słonecznych,
- duża liczba znamion barwnikowych (ponad 50 znamion barwnikowych na ciele lub znamiona o nietypowych rozmiarach lub kształtach),
- oparzenia słoneczne w przeszłości, szczególnie w dzieciństwie,
- ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV): praca na zewnątrz, korzystanie z solarium, częste opalanie się,
- występowanie u pacjenta lub w rodzinie czerniaka lub raków skóry, rogowacenia słonecznego, rodzinnego zespołu znamion dysplastycznych lub nietypowych znamion,
- zaburzenie odporności z powodu przeszczepienia narządu, przeszczepienia komórek krwiotwórczych lub zakażenie wirusem HIV,
- występowanie pewnych zmian w genach lub zespołów dziedzicznych, takich jak zespół znamienia podstawnokomórkowego, które są powiązane z rakiem skóry,
- zapalenie skóry utrzymujące się przez długi czas,
- immunosupresja czyli osłabiony układ odpornościowy,
- narażenie na arszenik,
- oparzenia skóry,
- nikotynizm,
- przeszłe leczenie radioterapią.
Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka skóry należy:
- raz w miesiącu dokładnie oglądać swoją skórę – sprawdzić, czy znamiona nie zmieniają się lub czy nie pojawiły się nowe zmiany,
- jeśli zauważysz, że coś podejrzanego dzieje się z Twoim znamieniem, niezwłocznie udać się do dermatologa lub chirurga-onkologa,
- unikać słońca w godzinach 11.00-16.00,
- chronić dzieci przed słońcem – oparzenia słoneczne w dzieciństwie są ważnym czynnikiem ryzyka zachorowania na raka skóry w wieku dorosłym,
- nie opalać się w solarium,
- przynajmniej raz na rok odwiedzać kontrolnie specjalistę w celu oceny dermoskopowej skóry,
- pamiętać o regularnym stosowaniu kosmetyków z filtrami anty UV, noszeniu odzieży ochronnej anty UV oraz czapek i okularów przeciwsłonecznych.
Zapisz się:
Jeśli zauważysz zmianę, która rośnie, krwawi lub się nie goi – skonsultuj się z lekarzem. Wczesne wykrycie raka skóry daje bardzo duże szanse na całkowite wyleczenie.
- Pierwsza wizyta: 350 zł
- Każda kolejna wizyta kontrolna: 280 zł